Tütün ve şeker pancarındaki üretim kayıplarının ardından alternatif ürün arayışında olan üreticiler için "jojoba" umut oldu. Toprak seçiciliği olmayan jojoba bitkisi bu özelliği ile Türkiye'nin bütününde de üretilebilme avantajı sunacak.

Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Biyoloji Bölümü, yağı, ağır sanayi, ilaç ve kozmetik sanayiinde kullanılan, 25 metreyi bulan kökleriyle de erozyon ve çölleşmeyle mücadeleye katkı sağlayan jojoba bitkisinin üretimi ve tohum ıslah çalışması için üretim merkezi kurdu.

2009 yılında "PAÜ Kurumsal Altyapı Projesi" olarak başlanan çalışmalarda, jeotermal sularıyla ünlü Sarayköy ilçesinde hazine arazisi kiralandı. "PAÜ Jojoba Adaptasyon Merkezi" adı verilen üretim merkezinde, jojoba tohumları bir ay önce toprağa ekildi.

Çalışmalarla ilgili bilgi veren Proje Yürütücüsü ve Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Yeşim Kara, Amerika kıtası bitkisi olan jojoba için kurulan üretim merkezinde, 3 hafta sonra ürün almayı hedeflediklerini dile getirdi.

Toprak seçiciliği olmayan bitkinin her türlü toprakta yetişebildiğini belirten Kara, bu nedenle tarımsal üretimde bir alternatif ürün olabileceğini söyledi.

Kara, merkezi sayesinde, biyoteknolojik olarak da değerlendirilecek olan bitkinin tohum maliyetlerinin de düşürülmesinin planlandığını ifade ederek şöyle konuştu: "Ege Bölgesi'nde Denizli'de kurulacak mikroklimatik merkezlerde, çeşitli yöntemlerle jojoba yetiştiriciliği yapılacak. Bu projenin PAÜ'de gerçekleştirilmesi halinde, yüzyılın bitkisi olarak kabul edilen bitkinin tohum ıslahı çalışmaları Ege Bölgesi'nde ilk kez Pamukkale Üniversitesi tarafından yapılacak. Gerek jojoba bitki üretim tekniğinde, gerekse sera şartlarındaki çalışmalarda yeterli bilgi birikimine sahibiz."

Dışa bağımlılıktan kurtarabilir

Ege Bölgesi'nde tohum ve fide üretme merkezi olmadığından, Denizli'de tarımsal üretme teknikleri uygulanamadığını anlatan Kara, "Biz, yapmaya başladığımız fide üretim tekniğiyle çiftçimize artık bu olanağı da sağlamayı amaçlıyoruz. Bu ürün, çiftçilerimize alternatif ürün ekme imkânı da sağlayacak" diye konuştu. Genel tohum ekimi yöntemiyle jojoba bitkisi yetiştireceklerini ifade eden Karaca, bitkiden elde edilecek yağ ile sanayi yağı konusunda dışa bağımlılıktan kurtulma olanağı sağlayacağını, uzun yıllar bozulmama özelliğiyle de Türkiye'ye büyük ekonomik katkı sağlayacağını belirtti. Kara, jojoba bitkisinin toprak seçiciliği olmadığına dikkati çekerek, kırsal kesimdeki iş gücünün değerlendirilmesi sonucunda jojoba üretiminden elde edilecek yüksek kazançla kırsal kalkınmaya önemli düzeyde katkı sağlanacağını söyledi.

Bitkinin, 25 metreye kadar inen kökleriyle de erozyonu ve çölleşmeyi önleyeceğini vurgulayan Kara, "Jojoba bitkisi, diğer bitkilerin yetişmediği kurak, çorak, verimsiz ve eğimli topraklarda yetişebilmektedir. Düşük sıcaklık sorunu olmayan ekolojik ortamlarda, aynı zamanda mükemmel ağaçlandırma ve erozyon önleyici bir bitki özelliği taşımaktadır" diye konuştu.

JOJOBA BİTKİSİ NE AVANTAJLAR SAĞLIYOR

- Toprak seçiciliği yok. Ülke genelinde yetiştirilebilir.

- Yüksek kazanç ile kırsal kalkınmaya katkı sağlayabilir.

- Yağı ile sanayi yağı konusunda adımlar atılabilir.

- 25 metreye inen kökleriyle erozyonu ve çölleşmeyi önleyebilir.

- Jojobadan biyodizel tank yakıtı üretimi ekonomiye katkı sağlar.

Anadolu Ajansı